Czerpnia i wyrzutnia rekuperacji – wymagane odległości

Czerpnia i wyrzutnia rekuperacji na tej samej ścianie

W domu jednorodzinnym często najprościej wyprowadzić zarówno czerpnię, jak i wyrzutnię przez ścianę zewnętrzną. Takie rozwiązanie jest możliwe, ale rozmieszczenie obu zakończeń musi ograniczać ryzyko krótkiego obiegu powietrza.

Zgodnie z § 152 Warunków Technicznych, gdy czerpnia i wyrzutnia znajdują się na tej samej ścianie, czerpnia powinna być usytuowana poniżej lub na tym samym poziomie co wyrzutnia, a odległość pomiędzy nimi powinna wynosić co najmniej 1,5 m. ELI

Nie warto przy tym traktować 1,5 m jako odległości, którą zawsze należy stosować bez zastanowienia. To wartość minimalna dla określonego układu. Jeżeli geometria budynku, kierunek dominujących wiatrów albo kształt wyrzutni powodują kierowanie zużytego powietrza w stronę czerpni, większe rozdzielenie może być korzystne.

Dobrym rozwiązaniem bywa również rozmieszczenie czerpni i wyrzutni na różnych elewacjach, jeżeli projekt instalacji na to pozwala. Ogranicza to możliwość ponownego zasysania wyrzuconego powietrza. Materiały edukacyjne dotyczące instalacji wentylacyjnych również wskazują, że bliskie sąsiedztwo obu elementów jest niewskazane. Zintegrowana Platforma Edukacyjna

Jak wysoko zamontować czerpnię?

W przypadku czerpni umieszczonej na ścianie dwóch najniższych kondygnacji dolna krawędź otworu powinna znajdować się co najmniej 2 m nad poziomem terenu. ELI

Ma to znaczenie z kilku powodów. Przy samym gruncie łatwiej zasysać:

• kurz i pył,
• nawiewany śnieg,
• liście i drobne zanieczyszczenia,
• spaliny znajdujące się blisko podjazdu,
• zapachy z otoczenia.

Czerpnia powinna być dodatkowo wykonana w sposób ograniczający dostawanie się do kanału deszczu, śniegu, owadów i większych zanieczyszczeń.

Czerpnia obok podjazdu albo śmietnika

Przepisy wymagają, aby czerpnie znajdujące się na poziomie terenu albo na ścianach dwóch najniższych kondygnacji były oddalone w rzucie poziomym o co najmniej 8 m od:

• ulic,
• parkingów liczących ponad 20 stanowisk,
• miejsc gromadzenia odpadów stałych,
• wywiewek kanalizacyjnych,
• innych źródeł zanieczyszczenia powietrza.

Nie oznacza to jednak, że mały prywatny podjazd automatycznie podlega dokładnie temu samemu wymaganiu co duży parking. Niezależnie od minimalnych wymogów prawnych czerpnię warto umieścić w miejscu możliwie czystym i z dala od typowych źródeł spalin lub zapachów. ELI

Jak daleko wyrzutnia powinna być od okna?

Przy wyrzutni ściennej przepisy określają konkretne odległości od okien na tej samej elewacji.

Jeżeli okno znajduje się obok wyrzutni, odległość pozioma powinna wynosić co najmniej 3 m.

Jeżeli okno znajduje się powyżej albo poniżej wyrzutni, minimalna odległość wynosi 2 m. eli.gov.pl

Ma to praktyczne znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy wyrzutnię planuje się blisko okna sypialni, łazienki lub pomieszczenia gospodarczego.

Źle dobrana lokalizacja może powodować nie tylko cofanie się powietrza przez otwarte okno, lecz także słyszalny szum pracy instalacji.

Czerpnia i wyrzutnia na dachu – odległości są większe

Przy elementach dachowych nie należy przenosić zasad z montażu na elewacji.

Jeżeli czerpnia i wyrzutnia znajdują się na dachu, trzeba zachować pomiędzy nimi minimum:

Układ wyrzutni	Minimalna odległość od czerpni
wyrzut poziomy	10 m
wyrzut pionowy	6 m

Dodatkowo wyrzutnia powinna znajdować się co najmniej 1 m ponad czerpnią. eli.gov.pl

Wyjątkiem mogą być specjalne, zblokowane urządzenia obejmujące jednocześnie czerpnię i wyrzutnię, jeżeli konstrukcja urządzenia zapewnia skuteczne rozdzielenie obu strumieni powietrza.

Odległość wyrzutni dachowej od okien

Wyrzutnia dachowa powinna znajdować się co najmniej 3 m w rzucie poziomym od:

• krawędzi dachu, poniżej której znajdują się okna,
• najbliższej krawędzi okna połaciowego,
• okna w ścianie znajdującej się ponad dachem.

Jeżeli odległość od okna dachowego lub okna w ścianie wynosi od 3 do 10 m, dolna krawędź wyrzutni powinna znajdować się przynajmniej 1 m ponad najwyższą krawędzią okna. ELI

Najważniejsze odległości w jednym miejscu

Miejsce	Minimalna wartość
czerpnia–wyrzutnia na tej samej ścianie	1,5 m
dolna krawędź czerpni ściennej nad gruntem	2 m
czerpnia od większego parkingu, odpadów, wywiewki kanalizacyjnej	8 m
wyrzutnia ścienna od okna w poziomie	3 m
wyrzutnia ścienna od okna powyżej lub poniżej	2 m
czerpnia–wyrzutnia na dachu, wyrzut poziomy	10 m
czerpnia–wyrzutnia na dachu, wyrzut pionowy	6 m
przewyższenie wyrzutni nad czerpnią na dachu	1 m
czerpnia dachowa od wywiewki kanalizacyjnej	6 m

Wszystkie wartości trzeba rozpatrywać razem z konkretnym sposobem montażu, ponieważ pojedyncza liczba wyrwana z kontekstu może prowadzić do błędnej lokalizacji. ELI

Czy czerpnię i wyrzutnię można umieścić bardzo blisko centrali?

Od strony instalacyjnej jest to korzystne. Im krótsze są kanały pomiędzy rekuperatorem a czerpnią i wyrzutnią, tym łatwiej ograniczyć opory przepływu.

Nie oznacza to jednak, że należy podporządkować temu całą lokalizację. Najpierw trzeba spełnić wymagania dotyczące pobierania czystego powietrza i bezpiecznego usuwania zużytego, a dopiero później optymalizować długość przewodów.

Kanały prowadzące pomiędzy centralą a czerpnią i wyrzutnią powinny być również odpowiednio izolowane. Materiały edukacyjne dotyczące wentylacji mechanicznej wyraźnie wskazują na konieczność ich izolacji termicznej. Zintegrowana Platforma Edukacyjna

Najczęstszy błąd: patrzenie tylko na odległość między kratkami

Przy planowaniu często mierzy się jedynie dystans pomiędzy czerpnią a wyrzutnią. Tymczasem nawet poprawne 1,5 m nie pomoże, jeśli czerpnia znajdzie się przy wywiewce kanalizacyjnej, tuż nad miejscem składowania odpadów albo w strefie, do której wiatr regularnie kieruje powietrze z wyrzutni.

Dlatego przed wykonaniem otworów w elewacji trzeba sprawdzić jednocześnie:

• wysokość czerpni nad terenem,
• położenie wyrzutni względem czerpni,
• odległość od okien,
• odległość od wywiewki kanalizacyjnej,
• źródła spalin i zapachów,
• kierunek wyrzutu powietrza,
• możliwość poprowadzenia krótkich i dobrze izolowanych kanałów.

Ostateczne rozmieszczenie powinno być zgodne z projektem instalacji oraz dokumentacją producenta konkretnego systemu. Jeżeli na etapie budowy trzeba znacząco zmienić miejsce czerpni albo wyrzutni względem projektu, lepiej zweryfikować zmianę z projektantem instalacji niż wykonywać otwory wyłącznie według dostępnego miejsca.

Źródła

• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – § 152.
• Zintegrowana Platforma Edukacyjna – materiały dotyczące czerpni i wyrzutni powietrza.
• Zintegrowana Platforma Edukacyjna – zasady wykonania instalacji wentylacji mechanicznej.